Tahterevalli siyaseti batkı etti

0
63
Rusya Türkiye

Erdoğan-Biden görüşmesine günler kala dış siyaset hareketli. Saray’ın Amerika ve Rusya içinde kurmaya çalmış olduğu balans politikası çözülüyor. Erdoğan, dümeni Beyaz Saray’a kırdıkça Kremlin ile çatlak derinleşiyor.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun geçtiğimiz hafta gerçekleşen Yunanistan ziyaretinde S-400’lere yönelik açıklamaları, Amerika basınında müzakere öncesi sıcak bildiri olarak yorumlanmış, Rus kurulum uzmanlarının ülkelerine göndermiş olduğu yönünde haberler yapılmıştı. İddiaları kararlı dille yalanlayan Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise “Uzmanlarımız görevlerini tamamlayarak planlı bir halde dönüyor” dedi. Bir tarafta Beyaz Saray’ın CAATSA (ABD’nın Hasımlarına Yaptırımlar Kanalıyla Karşı Koyma Yasası) yaptırımları masada dururken terazinin öteki ucu Washington’a eğildikçe Moskova da elindeki kozları masaya sürüyor. Rusya’nın Türkiye uçuşlarını 21 Haziran’a uzatması gerginliğin bir yansıması olarak yorumlanıyor. Türkiye, Rusya’nın ziraat ithalatında birinci sıradayken Rusya Iktisat Bakanı Maxim Reshetnikov’un ithalata yönelik engelleme çağrısı da Türkiye’nin tarımsal ihracatını negatif etkileyecek.

BİRÇOK SIKINTI VAR

Moskova-Ankara hattında yaşanmış olan gelişimleri değerlendiren Rusya Uzmanı Aydın Sezer, yolculuk tecil kararının Katliam mevzusundaki gelişmelerle alakalı olduğuna dikkat çekti. Türkiye ile Rusya içinde son ortaklık zirvesinin 29-30 Aralık’ta yapıldığına dikkat çeken Sezer, “Haziran ayının ortasına geldik doruk hâlâ gerçekleşmedi. Bu bile başlı başına muhtelif sıkıntılar olduğu anlamına geliyor” ifadelerini kullandı.

Rusya’nın Türkiye ile bilhassa Ukrayna krizi, Zelenski ziyareti, Katliam’ın ilhak meselesi hikayelerinde Türkiye’nin tavrı benzer biçimde ciddi sıkıntılar bulunduğunu hatırlatan Sezer, “Rusya’nın Türkiye’ye yönelik İdlib’e yönelik beklentileri hâlâ sürüyor. Türkiye’nin Polonya’ya İHA satışı da gündeme geldi. Rusya ile stratejik ilişki kurma arifesinde yapılacak vakalar değil bunlar. Dağlık Karabağ meselesinden sonrasında Azerbaycan koridorunun açılması için fizibilite yapılması gerekiyordu, Rusya bunu askıya aldı. Rusya direkt sert reaksiyon veriyor. Zelenski görüşmesi günü uçuş yasağı dedikodu olarak başladı ve gerçekleşti” diye konuştu.

İKİ ARADA BİR DEREDE

Rusya’nın S-400’lerin İncirlik’e götürülmesi ve benzeri biçimde Amerika kontrolüne girmesi ihtimalinden rahatsız olduğuna değinen Sezer laflarını şöyleki sürdürdü: “Karadeniz’de NATO kontrolünün artması, Gürcistan’ın NATO üyeliğinde Türkiye’nin tavrı da ek olarak Rusya’yı rahatsız ediyor. Türkiye’nin yapınak ayarlarına dönerek NATO ülkesi benzer biçimde davranmaya başlarsa Rusya enerji hikayesinde da endişelenmeye başlıyor. S-400’ten öte enerji anlaşmaları, Akkuyu benzer biçimde bir projenin maddi getirisi oldukca daha yüksek. Türk Akım’ın ticari anlaması yok hala Rusya’nın en oldukca baskı icra ettiği konulardan biri. Oldukça ciddi ekonomik gelir projeleri bunlar. Türkiye Amerika’ye yaklaştıkça Rusya’dan uzaklaşmak icap ettiğinin bilincinde olduğundan iki arada bir derede kalmış durumda.”

***

Gündemde Suriye ve Libya var

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Bogdanov ve Türkiye Dışişleri Bakan Yardımcısı Sedat Önal, Moskova’da bir araya gelmiş olarak Suriye ve Libya’daki durumu ele aldı. Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan meydana getirilen açıklamaya gore dün Bogdanov ve Önal, Suriye’deki durumu konuştukları kısımda bu ülkenin egemenliğine, donanmasına ve toprak bütünlüğüne bağlılıklarını teyit etti. Taraflar, Suriye’de ateşkesin sağlanmasına ve ülke topraklarındaki internasyonal köktencilik örgütlenmelerle savaşım edilmesine yönelik Rus-Türk mutabakatlarının gidişatından kıvanç duyduklarını belirtti.