Satışa doymadılar

0
32
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı

Türkiye’nin stratejik müesseselerinin büyük çoğunluğunu özelleştiren AKP, bunların yüzlerce taşınmazını da elden çıkartıyor. Üç yılda 250’ye yakın arsa ve arazi 93 milyon dolara satıldı, 2021’de satışlar büyük hız kazanmıştır.

Ülkenin onlarca yılda biriktirdiği varlıklarını birer birer elden çıkartan, en son en karlı KİT’lerden olan Türkiye Elektrik İletim Anonim Firması’ni de (TEİAŞ) özelleştirme sonucu alan iktidar, daha ilkin özelleştirdiği kurumların yüzlerce arsa ve arazisini de sattı. Son üç yılda toplam ücreti 193 milyon dolara ulaşan 244 arsa ve arazi satıldı. Bir tek 2021’in altı ayında satılan taşınmazların sayısı iki senenin toplamına yaklaştı.

Türkiye’nin en büyük stratejik amme işletmelerini özelleştiren Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın son üç yıldaki faaliyeti ağırlıklı olarak tümüne yakını amme kuruluş ve kuruluşlarına ilişkin olan arsa ve arazileri satmak oldu. 2019 senesinde 116 milyon dolarlık özelleştirme gelirlerinin 82,3 milyon doları, 2020 senesinde da 22,3 milyon dolar olan özelleştirme gelirlerinin 22 milyon doları arsa-arazi satışından oluştu.

2021’de ise bu satış büyük bir hız kazanmıştır. Sene süresince elde edilmiş 86,6 milyon dolarlık özelleştirmelerin 1,5 milyon doları işletme ve tesis satışından, 817 bin 950 doları amme kurumlarına devirden, 84,3 milyon doları ise taşınmaz satışlarından kaynaklandı.

2019 senesinde 97, 2020’de 37 taşınmaz satılırken altı ay süresince satılanların sayısı 110 oldu. İktidar bir tek son üç yılda 244 arsa-araziyi 193 milyon dolara elden çıkarttı.

2019, 2020 ve 2021 senesinde satılan taşınmazların tamamına yakını özelleştirilen Sümer Tüm ortaklık ve şeker fabrikalarına ilişkin arsa ve arazilerden oluştu. Gömü ilişkin de aralarında bir limanın bulunmuş olduğu 92 taşınmaz satıldı. Kabahat örgütü elebaşı Sedat Peker’in ifşa etmiş olduğu devletteki karanlık ilişkiler geçmiş dönemlerde de yaşandı. 1987 senesinde özelleştirilmesine karar verilen Sümerbank, 1988’de Sümerbank Firmalar Toplumu, 1995’de de Sümerbank adıyla tekrar yapılandırıldı. Aynı sene Garipoğlu Firmalar Topluluğuna 103,4 milyon dolara satılan dev kurum, firma sahibi Hayyam Garipoğlu’nun Malki cinayeti ve Türkbank skandalına karışması üstüne geri alındı ve 1999’da TMSF’ye devredildi. 2001 tarihinde de Oyak Grubu’na satıldı. Sümer Tüm ortaklık’in özelleştirme kapsamına alındığı tarihten bugüne dek 16 bağlı ortaklığı ve firması, 47 işletmesi, 47 iştirak hissesi, 1 markası, 3 tesisi, 6 yarım kalmış tesisi, 309 mağazası, 254 binası ile beraber taşınmazı, Tüm ortaklık’in ve Tüm ortaklık ile birleştirilerek tüzel kişilikleri sonlandırılan şirketlerin de dahil olduğu toplam 4 bin 700 arsa ve arazisi özelleştirildi.

ŞEKER FABRİKALARI

Civar halkı, işçiler ve sendikaların büyük tepkilerine rağmen Şeker Fabrikaları A.Ş. de 2008 senesinde özelleştirme programına alındı.

2018 senesinde Türkşeker’e ilişkin 14 şeker fabrikasının özelleştirme ihaleleri gerçekleştirildi, dördünün ihaleleri iptal edilirken 10’unun satış sözleşmeleri imzalanarak alıcılara devirleri gerçekleştirildi. Bu satış esnasında da Erzurum ve Erzincan şeker fabrikaları Albayrak Grubu’na satıldı. Bu tartışmalı satışın yanısıra öteki fabrikaların tamamına yakını da iktidara yakın ana para gruplarına verildi. Özelleştirme sonrası Türkşeker’in de oldukca sayıda taşınmazı satıldı, üç yılda kurumun 63 arsa ve arazisi elden çıktı.

***

Özelleştirme politik bir tercih

TEİAŞ’nin özelleştirme kapsamına alınmasına yönelik tepkiler devam ediyor. TMMOB Makina Mühendisleri Odası Başkanı Yunus Yener, “Elektrik Ağının Kamuda Kalan Son Halkası Olan TEİAŞ Özelleştirilmemeli” başlıklı izahat yayımladı. “Cumhuriyetimizin bir kazanımı olarak köklü bir geçmişe dayalı TEİAŞ’ın özelleştirme kapsamına alınarak ana para şirketlerine devredilmesi, elektrik arz güvenliği açısından yaratacağı olası tehditler ile beraber ülke ekonomisi açısından ciddi risk oluşturacaktır” denilen açıklamada şu ifadeler yer aldı: “TEİAŞ 2020 senesinde ortalama 14,9 milyar TL cirosu, 4 milyar TL’ye varan yatırım kütlesi ve 4,7 milyar TL’yi kabul eden net kârı ile gözde bir kuruluştur. TEİAŞ’ın özelleştirme kapsamına katılması, ülkemiz çıkarları aleyhine ve internasyonal birçok yabancı firma ve onlara taşeronluk meydana getirecek işbirlikçi yerli şirketlerin iştahını kabartacak kamu-toplum yararına aykırı bir politik tercihtir. Bu nedenler itibarıyla TEİAŞ’ın özeleştirilmesi periyodu hemen durdurulmalı, amme mülkiyetinde ve yönetiminde özerk bir yapıya kavuşturulmalıdır.”