Saray’ın can simidi Katar

0
27
Türkiye Katar

Türkiye’nin Katar ile ilişkilerinin dar bir klik üstünden finanse edildiğine değinen uzmanlar, bu kaynağın büyük miktarda yolsuzluğu artırdığını ve gücü elinde tutmak isteyen Erdoğan ile çevresine ekonomik kaynak açtığını vurguluyor.

Saray diyetinin son on yıldaki dış politikası komşularla sıfır sorundan ‘kıymetli yalnızlığa’ dönerken, tek istikrarlı ittifakı Katar ile oldu. Doğalgaz zengini körfez ülkesi ile yakınlık ise Mısır, Suriye ve Libya’daki politik birliğe dayanıyor. Türkiye ile Katar, Suriye ve Mısır’da Müslüman Kardeşler ve tandanslarını desteklerken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) bu örgütlenmeye karşı hareket edişi, bölgede tansiyon hattı oluşturuyor. Libya’yahut yansıyan bu tansiyon, Türkiye ve Katar’ın kendilerine yakın cihatçı örgütlenmelere askeri ve ekonomik yardımlarıyla, aralarındaki ittifakı da büyüttü. Türkiye, BAE ve Suudi Arabistan’ın boykotuna karşı Katar’a üretim desteği verdi. Katar, Rahip Brunson krizi sonrası yaşanmış olan döviz sıkıntısında Türkiye’ye sıcak para girişi sağlamış oldu. Öte taraftan, Katar ile içeride kurulan ekonomik ilişkiler bütün hızıyla sürerken askerlerinin eğitimi için yeni bir antak kalma imzalandı.

Pis ilişkiler finanse ediliyor

Katar’ın Türkiye’de bir süredir artan ticari yatırımları be ekonomide ciddi bir hisse sahibi bulunduğunu vurgulayan Sabancı Üniversitesi’nden Dr. Berk Esen, “Daha da önemlisi Türkiye’nin Katar ile ilişkileri hükümetten ziyade önder bazlı olduğundan oradan gelen kaynağın bir kısmı ikili ilişkiler üstünden, dar bir klik üstünden finanse ediliyor. Bu nedenle bu kaynak büyük miktarda yolsuzluğu arttırıyor ve gücü elinde tutmak isteyen Erdoğan ve çevresine ekonomik kaynak açmış oluyor. Dolayısıyla hem siyasette otoriterleşme bununla beraber artan yolsuzluk büyük miktarda kimisi kaydı kapılmış kimi kayıt dışı olarak Katar’dan gelen kaynak akışından sağlanıyor. Ekonomik krizin tesirleri belli miktarda ötelenebiliyor bu biçimde” diye konuştu.

Katar’a hükümetin ciddi ekonomik ve siyasal tavizler verdiğinin altını çizen Esen laflarını şu şekilde sürdürdü: Yürütülen yolsuzluk ağı üstünden başka yerde bulamayacağı avantajlar ve paylar verilmiş. Ek olarak bölgede İran ile beraber yalnızlaştırıldığı devre Katar’a en oldukca yardımcı veren iki ülkeden bir tanesiydi. Askeri anlamda da ciddi yardımcı veriyor Türkiye. Ama Biden başkan seçildikten sonrasında bölgede ciddi değişikliklere şahit oluyoruz. Katar da Türkiye de bölgedeki uzlaşmaz tavrını değiştirmiş durumda. İki ülkenin takip etmiş olduğu revizyonist politikalar yalnızlaştırmakla birlikte dış politikalarını çökertmedi. Dolayısıyla bu iki ülkenin bu süreçte bilhassa Türkiye’nin ciddi tavizler vereceğini düşünüyorum. Bu vaziyet iki ülkenin ilişkilerini bozmayacaktır.”

***

Libya’dan iyi mi çıkılacağı mühim

Altınbaş Üniversitesi Rektör Yardımcısı Profesör Hekim Ahmet Kasım Han ise “Katar yakınlaşması Türkiye’nin ‘Arap Baharı’ sonrası meydana gelmiş olan vakalara verdiği tepkilerin ve bu tepkilerin Arap alemindeki yansımalarının kısmen bir sonucuydu. Türkiye ve Katar tüm bu vakalarda çizginin belli bir tarafında kalan iki ülke. Bu yakınlaşmanın öncesi de var. Türkiye’nin Körfez ile iyi olduğu dönemde de ilişkileri vardı fakat genel hatlarıyla iyileşme bu taraflaşmada ortaya çıktı” diyor.

Katar’ın Suudi Arabistan tarafınca tehdit edilmesi sonrası Türkiye’nin haiz çıkması ve Katar’da Türkiye’ye askeri üs verilmesinin bu ilişkileri geliştirdiğine vurgu icra eden Han, laflarını şu şekilde sürdürdü: “Fakat Al Jazeera’nın Türkiye’de haber kanalı kurmasına izin vermediler. Orada iktidar içindeki bir grubun da Katar ile kurduğu ayrı ilişkileri imlemek gerekiyor. Türkiye’nin Mısır ve Suudi Arabistan ile yakınlaşmak istemesi Katar ile Türkiye arasındaki ilişkilerini bozmaz. Türkiye hangi koşullar altında Libya’dan çıkış garantisi verecek bu mühim.”