İran’da 13. Cumhurbaşkanlığı Seçimleri için oy verme işlemi başladı

0
21
İran Seçim

İran İçişleri Bakanlığı Seçim Merkezi’nin verilerine nazaran, ortalama 83 milyon nüfusa haiz ülkede, 29 milyon 980 bin 38’i adam, 29 milyon 330 bin 269’u hanımefendi olmak suretiyle 59 milyon 310 bin 307 seçmen oy kullanabilecek.

Mahalli saatle 07.00’de başlamış olan oy verme işlemi 24.00’te sona erecek sadece bu vakit gerekseme halinde Seçim Merkezinin kararıyla birkaç saat daha uzatılabilecek.

Seçim sonuçlarıyla alakalı ilk verilerin gece yarısından itibaren açıklanmaya başlanması, yarın öğleye kadar sonuçların netleşmesi planlanıyor.

Adaylıkları onaylanan 7 isimden tutucu Mebus Ali Rıza Zakani, eski Milli Emniyet Yüksek Konseyi Genel Sekreteri ve Nükleer Başmüzakereci Said Celili ile reformist eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhsin Mihralizade seçim yarışından çekildi.

Buna nazaran tutucu adaylar eski Inkilap Muhafızları Ordusu Genel Komutanı ve Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Mebus Buyruk Hüseyin Kadızade Haşimi, Hüküm Erki Başkanı İbrahim Reisi ve reformist eski Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti cumhurbaşkanlık için yarışıyor.

İran’da cumhurbaşkanı 4 sene süreyle vazife yapıyor ve bir fert en fazlaca 2 defa üst üste bu makama seçilebiliyor. Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani bu yüzden aday olamadı.

Adayların ilk turda seçilebilmesi için yüzde 50+1 oy alması gerekiyor. İlk turda yüzde 50+1’in üstüne çıkan aday olmaması halinde en fazlaca oyu alan 2 aday ikinci tura duracak ve kazanan ülkenin 8’inci cumhurbaşkanı olacak.

Reformistlerin vetosu sebebiyle tutucu aday İbrahim Reisi’nin seçimleri ilk turda kazanmasına ve 8. Cumhurbaşkanı bulunmasına kararlı gözüyle bakılıyor sadece halkın seçim sonrası için ümitli bir beklenti içerisinde olmadığı görülüyor.

Hollanda merkezli İranlılar Anket Grubu (GAMAAN) tarafınca meydana getirilen ankete katılan 19 yaş üzeri 80 bin bireyin ortalama yüzde 75’i sandığa gitmeyeceklerini belirtirken, yüzde 18’i oy kullanacağını, yüzde 6’sı ise kararsız bulunduğunu beyan etti.

İranlı Öğrenciler Efkarı umumiye Yoklama Merkezi Anket Ajansının (ISPA) meydana getirdiği halkoyu yoklamasında ise sandığa gideceğini belirtenlerin payı yüzde 38’de kaldı. Bunun 1979’dan bu yana seçimlere katılım noktasındaki en düşük düzen olduğu belirtiliyor.

Seçimlere katılımın düşük olacağı ve halkın büyük bölümünün boykot eğiliminde olduğu yorumları yapıldığı için ülke lideri Ali Hamaney çarşamba günü, Cumhurbaşkanı Ruhani de dün halka hitap ederek oy kullanılması çağrısında bulunmuş oldu. Hamaney ve Ruhani, ‘düşmanın seçimlere katılımın düşük olmasını istediğini’ savunarak İran halkından ‘düşmanın oyunlarını boşa çıkarmalarını’ istedi.

Ruhani’nin kazanılmış olduğu 2017’deki 12. Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinde katılım yüzde 73, geçen sene meydana getirilen 11. Devre Meclis Seçimlerinde ise yüzde 42,57 olarak gerçekleşmişti.

Ülkede seçmenler 13. Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinin yanı sıra il, ilçe ve beldelerde idare konseyi seçimleri ile İran Meclisi ve Uzmanlar Meclisi ara seçimleri için de oy kullanıyor.