Erdoğan, Zelenskiy ile görüştü: Karadeniz’deki kriz, diplomatik yöntemlerle çözülmeli

0
27
Erdoğan Zelenskiy

Huber Köşkü’nde Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile görüşen AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ukrayna ile Rusya arasındaki gerilime ilişkin, “Karadeniz’in bir huzur ve barış denizi olmaya devam etmesi temel hedefimizdir. Mevcut krizin barışçıl ve diplomatik yöntemlerle çözülmesi gerektiğine inanıyoruz” dedi. Erdoğan, Ukrayna ile kurulan işbirliğinin üçüncü ülkelere karşı olmadığını söyleyerek Rusya’ya da selam gönderdi. İki ülke, ortak bir bildiriye imza attı.

Görüşme sonrası düzenlenen ortak basın açıklamasında Erdoğan, “Ukrayna Devlet Başkanı’nı ülkemizde ziyaret etmekten büyük bahtiyarlık duyuyorum. Konsey Toplantısı vesilesiyle yayınladığımız ortak bildiride de yayınlandığı üzere stratejik ortaklığımızı daha da tahkim ettik. İkili ilişkilerimizi etraflıca ele aldık. Türkiye olarak Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini güçlü bir biçimde savunduk” dedi.

“Kırım’ın ilhakını tanımama prensibimizi bir kere daha teyit ettik. Anavatanlarını terk etmek zorunda kalan Kırım Tatarlarının hayatlarını iyileştirmesi bizim için insanı bir mesuliyettir” ifadelerini kullanan Erdoğan, Ukrayna ile fikir birliği içinde olmaktan ‘memnuniyet duyduğunu’ kaydetti.

Erdoğan ayrıca, “Konut projesi için az önce ilk somut adımı atmış olduk. Cami projesinde de yakın zamanda ilerleme kaydetmeyi ümit ediyoruz” dedi.

‘HER TÜRLÜ DESTEĞİ VERMEYE HAZIRIZ’

Karadeniz’deki gerilimle ilgili konuşan AKP’li Cumhurbaşkanı, şunları söyledi:

“Karadeniz’in bir huzur ve barış denizi olmaya devam etmesi temel hedefimizdir. Ortak coğrafyamızda gerilimin artmasını arzu etmiyoruz. Bu minvalde Ukrayna’nın doğusundaki durum ile ilgili fikir alışverişinde bulunduk. Mevcut krizin barışçıl ve diplomatik yöntemlerle çözülmesi gerektiğine inanıyoruz. Endişe verici gerilimin son bulmasını diliyoruz. Gereken her türlü desteği vermeye hazırız. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Ukrayna Özel Gözlem Misyonu’nun herhangi bir kısıtlamaya maruz kalmadan görevini yerine getirmesini önemsiyoruz. Gerekli şartların sağlanması ve gözlemcilerin can güvenliklerinin temini zaruridir.”

‘İŞBİRLİĞİMİZ ÜÇÜNCÜ ÜLKELERE KARŞI DEĞİLDİR’

Erdoğan, Ukrayna ile Türkiye’nin işbirliğine ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

“Ukrayna ile ilişkilerimizde savunma sanayii bir diğer önemli boyutu teşkil ediyor. Siyasi ve savunma konularının birbiriyle bağlantısı dikkate alarak, dışişleri ve savunma bakanlarımızın katılımıyla 2+2 yeni bir platformda istişarelerimizi başlattık. Bu şekilde ülkelerimiz arasındaki eşgüdümü pekiştiriyoruz. İşbirliğimiz hiçbir surette üçüncü ülkelere karşı bir girişim değildir.”

TURİZM MESAJI

Turizme de değinen Erdoğan, “Malumunuz, güvenli turizm sertifikasıyla misafirlerimizi risklerden en uzak şekilde ağırlayacak bir sistem kurduk. Geçen seneden edindiğimiz tecrübelerle geliştirdiğimiz tedbirler ve kitlesel aşılama kampanyamız sayesinde Ukraynalı dostlarımızı bu yıl da güvenli bir ortamda misafir edeceğiz” mesajını verdi.

ZELENSKİY: TÜRKİYE’NİN DESTEĞİ ÖNEMLİ

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ise şunları dile getirdi:

“Stratejik ortaklığın 10. yıl dönümünü kutluyoruz. Konu yelpazesi ve ikili diyaloğumuzun yoğunluğu bu ortaklığın sözde olmadığını gösteriyor. Bugün vardığımız tüm anlaşmaların da başarılı olacağına inanıyorum. Aynı zamanda Türkiye’nin egemenliğimizin ve toprak bütünlüğümüzün yeniden tesis edilmesi konusundaki desteği Ukrayna için son derece önemlidir. Sayın Cumhurbaşkanından bu desteğin devam ettiğini ve gelecekte de Türkiye’nin tutumunun değişmeyeceğini duyduğuma sevindim. Bugün geçici olarak işgal edilmiş Ukrayna toprakları olan Donbass ve Kırım hakkında Türk tarafına bilgi verdim. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kırım Platformu formatına ve 23 Ağustos’ta gerçekleştirilecek törene katılacağı için teşekkür ediyorum.”

‘500 KONUT İNŞA EDECEĞİZ’

“Konut inşası alanında imzalanan hükümetlerarası anlaşmanın hayırlı olmasını diliyorum. Bunun dışında Kırım Tatar halkı ve göç ettirilen kişiler için 500 konut inşa edeceğiz. Geleneksel olarak ticari ve ekonomik ilişkilerimiz üzerinde durduk. İkili ticaretimizin serbestleştirilmesi son derece önemlidir. Ticaret hacmimizin artması ile Serbest Ticaret Anlaşması’nın imzalanması ile mümkün olacaktır. Aynı zamanda böyle bir adımın ne kadar büyük bir sorumluluk içerdiğini ve söz konusu adımın her iki tarafın da milli çıkarlarına göre atılması gerektiğini biliyoruz. Bu yüzden Sayın Erdoğan’la bu önemli anlaşmasının imzalanmasını sağlayacak uzlaşmaları bulacakları konusunda mutabık kaldık. Hükümetimiz 2023 yılına kadar öncelikli yatırım proje listesini onayladı. Bunlar arasında altyapı, havaalanı, ulaşım gibi kapsamlı projeler de yer alıyor. Bununla birlikte bugün enerji alanındaki işbirliğimizi de ele aldık. Savunma sanayi stratejik ortaklığımızın itici gücüdür. Uçak yapımı konusunda işbirliğimizi de ele aldık, söz konusu alan her iki ülke için de önemlidir.”

ORTAK DEKLARASYON İMZALANDI

Erdoğan ve Zelenskiy görüşmesinin ardından ortak bir bildiri yayımlandı.

Bildiride, Türkiye Cumhuriyeti ve Ukrayna’nın, dostluk, iyi komşuluk ve karşılıklı saygı ilkelerine dayanarak, mücavir bölgelerinde ve ötesinde barış ve istikrarı geliştirmeyi amaçlayarak, ülkeler arasındaki stratejik ortaklığın güçlendirilmesi ve ortak çıkar temelinde ilgili tüm alanlarda iş birliğini artırma iradesini, uluslararası hukukun ilke ve kurallarına bağlılıklarını teyit ederek, İstanbul’da iki devletin Cumhurbaşkanlarının Eşbaşkanlığında düzenlenen Türkiye Cumhuriyeti ile Ukrayna arasında Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey 9’uncu toplantısı sonucunda bazı kararların alındığı aktarıldı.

Bildiride, taraflar arasında ekonomi, ticaret, turizm, güvenlik, savunma sanayisi, bilim, eğitim ve gençlik alanlarında iş birliğini ve eşgüdümü derinleştirmek için ortak çabaları artırmanın kararlaştırıldığı vurgulanarak, şunlar kaydedildi:

“Bakanlar ve koordinatörler düzeyinde ‘Quadriga’ (2+2) formatında iş birliğinin sürdürülmesi, Ukrayna’nın uluslararası tanınmış sınırları içinde, toprak bütünlüğü ve egemenliğine kayıtsız ve şartsız desteğin yeniden teyit edilmesi, Kırım Özerk Cumhuriyeti ve Sivastopol şehri ile Donetsk ve Luhansk bölgelerinin işgalden kurtarılması başta olmak üzere, Ukrayna’nın uluslararası kabul görmüş sınırları içinde toprak bütünlüğünü yeniden sağlamayı amaçlayan adımlar konusunda koordinasyonun sürdürülmesi kararlaştırıldı. Bu bağlamda, BM, Avrupa Konseyi ve AGİT başta olmak üzere uluslararası kuruluşlar nezdindeki çok taraflı çabaları desteklemeyi sürdürmeyi, Kırım’ın Rusya Federasyonu tarafından hukuka aykırı ve gayrimeşru ilhakını ele almak amacıyla yeni bir format olarak ‘Kırım Platformu’nun kurulmasını desteklemeyi, Ukrayna vatandaşlarının, özellikle geçici işgalin ardından anavatanları Kırım’ı terk etmeye zorlanan Kırım Tatarlarının yaşam koşullarını iyileştirmek için ortak çabaların artırılmasını, geçici işgal altındaki Kırım Özerk Cumhuriyeti ve Sivastopol şehrinde insan haklarının korunması ve hukuka aykırı şekilde gözaltına alınan Kırım Tatarları dahil tüm Ukrayna vatandaşlarının serbest bırakılması amacıyla uluslararası hukuk çerçevesindeki çabalarını eşgüdüm içinde yürütmeyi, Ukrayna’nın Donetsk ve Luhansk bölgelerindeki bazı alanlarda durumun Minsk anlaşmaları temelinde diyalog yoluyla barışçıl şekilde çözümünü desteklemeyi ve AGİT Özel İzleme Misyonunun çalışmalarını takdir ederek Misyonun faaliyetlerine en üst düzeyde destek vermeye devam etmeyi kararlaştırmıştır.”

“TÜRK MAARİF VAKFI’NIN EĞİTİM FAALİYETLERİ DESTEKLENECEK”

Türkiye ve Ukrayna’nın ortak bildirisinde, ‘terörizm, ayrılıkçılık ve aşırıcılığın her tür ve tezahürüne karşı mücadelede iş birliği ve dayanışmanın güçlendirilmesi’ vurgulandı.

Bildiride, sınır aşan organize suç, siber suçlar, düzensiz göç, narkotik, uyuşturucu, silah ve insan kaçakçılığının önlenmesi ve bastırılmasına yönelik ortak önlemlerin alınması, suçluların iadesi taleplerinin hızlıca işleme konulmasının sağlanması kararlaştırıldı.

Mevcut projelerin tamamlanması yoluyla savunma sanayi alanında iş birliğinin daha da geliştirilmesine ve yeni ortak projelerin planlanmasına yönelik bağlılıkların teyit edildiği bildiride, “Ukrayna’nın NATO üyelik perspektifine, özellikle Üyelik Eylem Planı’nı yakın zamanda alma niyetine ve Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin Müttefikler ile birlikte çalışabilirliğine katkıda bulunulmasına destek beyan edilmesi, NATO dahil olmak üzere, ikili ve çok taraflı mekanizmalar aracılığıyla Karadeniz Bölgesi’nde güvenlik ve istikrarın desteklenmesine matuf iş birliğinin artırılması kararlaştırıldı.” ifadeleri kullanıldı.

Karşılıklı anlayış ve yapıcı bir tutum çerçevesinde Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinin sonuçlandırılmasının çabuklaştırılması kararlaştırılan bildiride, şunlar kaydedildi: “Her iki tarafın yatırımcı ve firmalarının sorunlarının giderilmesi için gerekli adımların atılması ve yeni yatırımların teşvik edilmesi, giriş prosedürlerinin kolaylaştırılması, taraf devletlerin vatandaşları için seyahat fırsatlarının olanaklı kılınması ve karşılıklı turizmin teşvik edilmesi için sınır kontrol uygulamalarının daha da iyileştirilmesi kararlaştırıldı. Ukrayna’da Türk Maarif Vakfı’nın eğitim faaliyetlerinin desteklenmesi, Kovid-19 salgınının kontrolü ve sosyal ve ekonomik faaliyetlere yönelik etkilerinin idaresine yönelik çabalarda iş birliği ve eşgüdüme bağlılığın teyit edilmesi kararlaştırıldı.”