4. Hüküm Paketi Meclis’e sunuldu: Paketin bilgileri neler?

0
42
TBMM

AKP’nin İnsan Hakları Fiil Planı kapsamında hazırladığı 4. Hüküm Paketi, Meclis Başkanlığı’na sunuldu. Paket kapsamında dört Kanun’da değişim yapılacağı bildirildi.

Meclis’e sunulan teklifteki düzenlemelere ait detaylar şu şekilde:

İdarenin, meydana getirilen başvurularda, cevap verme süresi 60 günden 30 güne indirilecek. Kararlı olmayan yanıtlarla alakalı öngörülen bekleme süresi de 6 aydan 4 aya çekilecek. Hususi kanunlarda yayınlanan süreler ise değişmeyecek. Üst makamlara meydana getirilen başvurularda vakit 60 günden 30 güne indirilecek. Kanun yürürlüğe girmeden ilkin meydana getirilen başvurularda, 60 günlük vakit geçerli olacak.

İdari yargıdaki davalarda, gerekçeli karar en geç 30 gün içinde yazılmak zorunda olacak.

BOŞANILAN KİŞİYİ ÖLDÜRMEK ‘NİTELİKLİ CİNAYET’

Türk Ceza Kanunu’nda, eşini öldürmek, kasten öldürme suçunun kalifiye hali sayılıyor ve ağırlaştırılmış müebbet hapisle cezalandırılıyor. Teklifteki düzenlemeye nazaran, boşanmış eşe yönelik kasten öldürme suçu da aynı kapsama alınacak. Boşanmış eşe yönelik kasten yaralama, eziyet, hürriyetinden mahrum kılma suçları da kalifiye suçlar içinde olacak ve daha ağır hapisle cezalandırılacak. Boşandığı eşini kasten yaralayanlara şikâyet aranmaksızın 1,5 yıldan 4,5 yıla kadar, eziyet suçuna 3 yıldan 8 yıla kadar; hürriyetinden mahrum kılma suçuna 2 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Bilişim suçlarında, suçun işlendiği yer mahkemesi haricinde, mağdurun bulunmuş olduğu zeminin mahkemesi de yetkili olacak. Böylece mağdur, bulunmuş olduğu yerde dava açabilecek.

Hakkındaki zorla getirme sonucu verilen tanıklara, bu karar telefon, telgraf, faks, elektronik posta ile bildirilebilecek. Böylece tebligat gönderilmesi beklenmeyecek.

TAAHHÜTTE BULUNANA GÖZALTI KARARI UYGULANMAYACAK

Hakkındaki ifadesi alınmak suretiyle soruşturma sonucu bulunan ve yakalanan fert, muayyen bir tarihte anlatım verme taahhüdünde bulunursa, savcı talimatıyla özgür bırakılabilecek. Sadece bu tatbik bir tek ile alakalı “anlatım vermesi” amacıyla soruşturma sonucu bulunan kişilere ve mesai saati haricinde yapılacak. Tatbik bir defa mahsus geçerli olacak. Belirttiği tarihte anlatım vermeye gelmeyen kişiye bin lira para cezası verilecek.

Tutuklama istek ve kararlarında, tahliye talebinin reddi kararlarında adli denetim tedbirinin niçin kifayetsiz kalacağının açıklanması gerekecek. Buna ait delillerin gösterilerek somut olgularla gerekçelendirilmesi mecburi olacak.

KONUT HAPSİ CEZADAN DÜŞÜLECEK

Konutu terk etmeme tedbiri uygulanan kişilerin, dava nihayetinde ceza alması halinde, konutta geçirdikleri vakit de cezadan düşülecek. Konutta geçirilen her iki güne tahsisat, verilen cezadan bir günü infaz edilmiş sayılacak.

Adli denetim tedbirinin devamı hikayesinde en geç dört aylık aralıklarla rutin araştırma yapılması mecburi olacak. Bu mevzuda tahkikat aşamasında barış ceza hakimi, dava aşamasında mahkeme dört aylık aralıklarla yeni karar verecek.

ADLİ KONTROL SÜRELERİ

Adli denetim tedbirlerine vakit sınırı getirilecek. Ağır ceza mahkemelerinin alanına girmeyen işlerde bu vakit en oldukca iki sene olacak ve bir sene uzatılabilecek. Ağır ceza mahkemelerinin alanına giren işlerde ise vakit en oldukca üç sene olacak ve vakit uzatılabilecek. Uzatma düzgüsel suçlarda üç yılı, terör ve anayasal düzene karşı suçlarda dört yılı aşamayacak.

Dinleme ve tespit tutanakları, takipsizlik sonucu verilmesi halinde hakim gözetiminde imha ediliyordu. Teklife nazaran, beraat eden ve sonucu kesinleşen kişiler hakkında dinleme kayıt ve tutanakları da imha edilecek.

İddianamelerde vakalar ve delillerin anlatıldığı kısımda, delillerle ilgisiz bilgilere yer verilemeyecek.

İddianameye ait bilgiler ve duruşma tarihleri, elektronik posta, telefon, telgraf ve faks kanalıyla bildirilebilecek. Böylece tebligat yapılma sayılacak.

Mağdur ve şikâyetçinin suçun hukuki nitelendirmesinden haberdar olabilmesi için, gönderilen davet kağıtlarına iddianame de eklenecek. İddianame, elektronik posta, telefon, telgraf, faks kanalıyla da gönderilebilecek.

Önceki hüküm paketiyle getirilen “seri muhakeme usulü”, zincirleme suçlarda da uygulanabilecek. Sanık ile alakalı duruşma günü verilip, genel yargılamaya geçilmişse, sıradan yargılama usulü imkan adlandırılan ve mahkeme yapılmadan dosyanın karara bağlanmasını öngören sistem uygulanamayacak.

Barış ceza hâkimlerinin tutuklama ve adli denetim tedbirlerine ait verdiği kararlara karşı itiraz barış ceza hakimi yerine asliye ceza hakimine yapılacak. Sonucu asliye ceza hakimi vermişse, itirazı ağır ceza mahkemesi başkanı karara bağlayacak. Sadece dikey itiraz yöntemi bir tek tutuklama ve adli denetim kararlarında geçerli olacak.

Başat adayları ve avukat stajyerleri, Anayasa Mahkemesi’nde yetişim yapabilecek.